روش های آزمون شیشه های دو یا چندجداره

تذکر: کلیه آزمون ها می بایست حداقل بعد از 4 هفته از زمان تولید بر روی موارد انجام گیرد.

 

1-  روش های آزمون

1-1-   مراحل آزمون

1-1-1          ابتدا باید 20 نمونه آماده شود.

1-1-2          وضعیت ظاهری نمونه ها از لحاظ عدم وجود هرگونه خرابی و یا ترک خوردگی بررسی شود.

1-1-3          از بین نمونه های موجود، به صورتی اتفاقی 15 عدد را انتخاب کنید. نقطه برفک آنها باید بر اساس بند 3-2-1-3 قسمت ب، مشخص شود. نمونه های باقی مانده را در محل مناسبی نگاه داشته شوند تا در صورت نیاز جایگزین شوند.

1-1-4          نمونه ها را بر اساس نقطه برفک آنها شماره گذاری کنید، به گونه ای که نمونه دارای گرم ترین نقطه برفک، شماره 1 و نمونه دارای سردترین نقطه برفک، 15 باشد.

1-1-5          نمونه های با شماره 4،5،6،10،11،12 را انتخاب کنید و طبق بند 1-2-2 آزمون پایداری در برابر محیط های با رطوبت بالا را روی آنها انجام دهید.

1-1-6          بعد از آزمون بند 1-1-5 همان نمونه ها را طبق بند 1-2-3 در آزمون چرخه های آب و هوایی تسریع شده قرار دهید.

یادآوری: پس از آزمون پایداری در برابر محیط های با رطوبت بالا، می توان آزمون تعیین وضعیت برفک را طبق بند 1-2-1-3 قسمت الف، انجام داد و چنانچه نمونه ها، بیش از تعداد مجاز مردود شدند، نیازی به ادامه آزمون نمی باشد.

1-1-7          بعد از آزمون بند 1-1-6 ، همان نمونه ها را طبق بند 1-2-1 تحت آزمون نقطه برفک قرار دهید.

1-1-8          نمونه های شماره 3 و 13 را طبق بند 1-2-4  تحت آزمون مه گرفتگی قرار دهید.

1-1-9          نمونه های باقی مانده به عنوان نمونه های دخیره، باید نگهداری شوند.

1-1-10     نمونه هایی که در هنگام انجام آزمون، ترک خوردند و یا در فضای بین شیشه های آنها، آب دیده شد، باید از رد خارج شده و با نمونه ها ذخیره حایگزین شوند. در طول انجام آزمون، حداکثر 2 نمونه می تواند از رده خارج شود.

چنانچه نمونه سوم از رده خارج شود، کلیه نمونه ها مردود می شوند و ادامه آزمون متوقف خواهد شد. لازم است چنانچه نمونه ای در هنگام حمل و نقل، شکسته شود، آن نمونه باید جایگزین شود، ولی به عنوان نمونه مردود به حساب نمی اید.

1-2-   آزمون تعیین دوام

1-2-1 آزمون تعیین نقطه برفک

1-2-1-1 شرح دستگاه آزمون

 

 

 

 


قسمت اصلی دستگاه مربوط به این آزمون، سطحی سرد، با دمایی قابل کنترل است که بتواند به صورت موضعی دمای قسمتی از سطح شیشه را به دمای مورد نظر در استاندارد برساند. برای سرمایش سطح سرد می توان از یخ خشک، مخلوط الکل و یخ خشک، سیستم های ترمو الکترویک و یا هر وسیله مناسب دیگری استفاده کرد. دستگاه آزمون باید مجهز به ترموکوپلی باشد که دمای سطح سرد را در هر لحظه نشان دهد. نمونه هایی از این دستگاه در شکل های شماره 1 و 2 نشان داده شده است.

شکل شماره 1- نمونه از دستگاه تعیین نقطه برفک با منبع تامین سرمایش یخ خشک

 

 

 

 

 

 

 

شکل شماره 2- نمونه ای دستگاه تعیین نقطه برفک با منبع تامین سرمایش مخلوط الکل و یخ خشک

 

1-2-1-2 مشخصات سطح سرد

سطح سردی که برای آزمون تعیین نقطه برفک استفاده می شود، باید یک سطح فلزی یا یک آلیاژ فلزی با رسانایی حرارتی بالا و دایره ای شکل به قطر 25(+/-)1  میلی متر باشد. این سطح باید به طور کامل تخت و صیقلی باشد تا هنگام آزمون بتواند بر سطح شیشه مماس شود.

1-2-1-3 روش آزمون

الف) تعیین وضعیت برفک

برای بررسی اینکه نقطه برفک نمونه ها از دمای تعیین شده در استاندارد بالاتر و یا پایین تر است، این آزمون انجام می شود.

پیش از شروع این آزمون، حداقل به مدت 24 ساعت نمونه ها را در شرایط آزمایشگاهی قرار دهید. برای شروع آزمون، دو طرف نمونه را باید تمیز کرد. سپس سطح سرد و وسط سطح نمونه را به الکل آغشته نید. سطح سرد را در وسط سطح نمونه قرار دهید و به ارامی دمای آن را پایین بیاورید تا به دمای مورد نظر در استاندارد برسد. در این حالت، طبق زمان تعیین شده در جدول شماره 1، دما را ثابت نگه دارید. تغییرات دمایی در زمان ثابت بودن، نباید از 2 درجه سلسیوس بیشتر باشد.

سپس سطح سرد را از نمونه جدا کرده، دوطرف آن را تمیز کید و حداقل طی مدت 30 ثانیه تشکیل برفک بر روی سطح داخلی آن را به کمک جعبه رویت که در شکل شماره 3 نشان داده شده است را بررسی کنید. در صورت تشکیل برفک در روی سطح داخلی نمونه، دمای نقطه برفک آن نمونه بیشتر از دمای تعیین شده توسط استاندارد است.

جدول شماره 1- زمان­های ثابت ماندن دما برای ضخامت های مختلف شیشه

ضخامت اسمی شیشه(میلی­متر)

زمان نگهداری در دمای مورد نظر(دقیقه)

3

3

4

3

5

4

6

5

8

7

10 یا بالاتر از آن

10

 

 

 

شکل شماره 3- جعبه رویت برای بررسی بهتر تشکیل برفک

ب) تعیین نقطه برفک

نقطه برفک مجموعه شیشه های دو یا چند جداره، بالاترین دمایی است که برفک در آنها پدید می یاد. برای تعیین نقطه برفک، ابتدا باید حدود نقطه برفک را تعیین کرد. برای این کار لازم است ایجاد برفک به ترتیب برای دماهای -10°C ، -20°C ، و … بررسی شود( مطابق روشی که در بند …. ارایه شد). حدود نقطه برفک، بین بالاترین دمایی که حالت برفک اتفاق افتاده و دمای قبل از آن است. سپس بین آن دو دما، به طور دقیق نقطه برفک را تعیین کنید.

برای هر بار بررسی حالت برفک باید صبر کرد تا برفک تشکیل شده در حالت قبل به طور کامل تبخیر شود یا آزمون در فاصله ای به شعاع 50 میلیمتر دورتر از محل قبلی انجام آن بر روی سطح آزمونه انجام شود.

 

1-2-1-4 پذیرش

الف) نقطه برفک اولیه نمونه ها نباید از -35°C بیشتر باشد.

ب) نقطه برفک اولیه نمونه ها پس از انجام آزمون های دیگر نباید از -30°C بیشتر باشد.

پ) چنانچه دمای نقطه برفک نمونه ای بیشتر از دمای مجاز تعیین شده توسط استاندارد باشد، آن نمونه مردود می باشد.

 

1-2-2 آزمون پایداری در برابر محیط هایی با رطوبت بالا

1-2-2-1 وسایل آزمون

محفظه با اطاقکی که بتواند حداقل یک دسته از نمونه ها را در خود جای دهد و قابلیت تامین رطوبت نسبی 95±5 درصد و دمای 55±5°C را داشته باشد. این محفظه باید به وسیله ای برای تنظیم و ثبت دما و رطوبت نسبی، مجهز باشد.

1-2-2-2 روش آزمون

تعداد 6 نمونه را مطابق بند …. به مدت 42 روز در محفظه رطوبت بالا در رطوبت نسبی 95±5 درصد و دمای 55±5°C به گونه ای قرار دهید که فاصله نمونه ها از یگدیپر از 4 طرف، حداقل 6 میلیمتر باشد. باید طول زمان نگهداری از هنگام رسیدن محفظه به دما و رطوبت مذکور محاسبه گردد. چنانچه در طول انجام آزمون به هر دلیلی خللی بوجود آید و آزمون متوقف شود، پس از برطرف شدن مشکل، آزمون را ادامه دهید به گونه ای که مدت زمان خالص آزمون 42 روز باشد.

1-2-2-3 بازرسی

پس از طی مدت زمان آزمون موارد زیر باید روی آزمونه های بازرسی شوند:

الف) ترک خوردگی یا شکستگی آزمونه ها

ب) وجود آب در فضای داخل آزمونه ها

1-2-2-4 پذیرش

چنانچه نمونه ای در طی آزمون ترک بخورد و یا بشکند و در فضای داخلی آن آب دیده شود، آن نمونه باید کنار گذاشته شود و نمونه ای جدید با همان مشخصات جایگزین شود و آزمون ادامه یابد.

در طول انجام آزمون حداقل 2 نمونه را می توان از رده خارج کرد. چنانچه تعداد نمونه هایی که از رده خارج شدند بیشتر از 2 نمونه بود، آن نمونه مردود می شود.

1-2-3 آزمونه چرخه های آب و وایی تسریع شده

1-2-3-1 دستگاه آزمون

دستگاهی است که آزمونه ها روی آن نصب شده و از یک طرف در معرض چرخه آب و هوایی و از طرف دیگر در معرض محیطی با دمای 23±5°c قرار گیرند.

این دستگاه باید مجهز به سیستم های کنترل دما باشد تا از گرم و سرد شدن محفظه آزمون خارج از محدوده مجاز جلوگیری کند. همچنین در زمان آزمون یک وسیله ثبت دما باید دمای محفظه آزمون را در جایی که متوسط دمایی محفظه وجود دارد، صبت کند. یک نمونه از این دستگاه در شکل شماره 4 نشان داده شده است.

1-2-3-2 روش آزمون

پس از اینکه نمونه ها از محفظه رطوبت بالا بیرون آورده شدند، آنها را در محل نصب خود در دستگاه چرخه آب و هوایی تسریع شده قرار دهید. نمونه ها را طوری داخل دستگاه قرار دهید که یک طرف آنها در برابر شرایط آزمایشگاه بوده و طرف دیگر، به همراه درزبندی آن در برابر چرخه آب و هوایی باشد. نمونه ها را به گونه ای داخل دستگاه قرار دهید که هنگام نصب، تنش اضافی به آنها وارد نشود.

سپس دستگاه را روشن کنید و پس از تنظیم و اعمال چرخه آب و هوایی، منتظر شوید تا مدت زمان انجام آزمون سپری شود.

وقتی تعداد چرخه های انجام آزمون به پایان رسید، نمونه ها را از محفظه خارج کرده و به کمک دستگاه تعیین نقطه برفک، طبق بند1-2-1-3، الف، وضعیت برفک آنها را تعیین کنید.

 

 

 

 

 

 

 

 

شکل شماره 4- نمونه دستگاه آزمون محفظه ایجاد شرایط آب و هوایی تسریع شده

 

1-2-3-3 مدت زمان انجام آزمون

مدت زمان این آزمون 28 روز معادل 56 چرخه است. چنانچه در طول انجام آزمون، به هر دلیلی در انجام آن خللی به وجود امد و آزمون متوقف شود، پس از برطرف شدن مشکل، باید آزمون را ادامه داد، به گونه ای که مدت زمان خالص آزمون 28 روز باشد.

1-2-3-4 مشخصات چرخه آب و هوایی

زمان هر چرخه آب و هوایی باید 12 ساعت ± 5 دقیقه و شرایط اب و هوایی آن مطابق نمودار شکل شماره  5 به شرط زیر می باشد:

الف) در مدت( 5 ساعت ± 5 دقیقه) دما از (-18±3) درجه سلسیوس باید به دمای (55±3) درجه افزایش یابد.

ب) به مدت ( 1 ساعت و ± 5 دقیقه) دمای 55±3 درجه سلسیوس حفظ شود.

پ) سپس در مدت ( 5 ساعت ± 5 دقیقه)، دما از دمای 55±3 درجه سلسیوس باید به دمای (-18±3) درجه سلسیوس کاهش یابد.

 

ت) به مدت (1 ساعت ± 5 دقیقه)، دمای (-18±3) درجه سلسیوس حفظ شود. در اینجا یک چرخه به پایان می رسد.

در زمان هایی از چرخه که دمای محفظه آزمون، بالاتر از دمای محیط است رطوبت نسبی محفظه آزمون باید در محدوده 95±5 درصد باشد و یا آب از بالا پاشیده شود.

شکل شماره 5-چرخه شرایط محیطی ایجاده شده درون محفظه آب و هوایی تسریع شده(AWCC)

1-2-3-5 بازرسی

پس از پایان مدت زمان انجام آزمون موارد زیر باید مورد بازرسی و در گزارش آزمون آورده شود.

الف) ترک خوردگی یا شکستگی نمونه ها

ب) وود آب در فضای داخلی نمونه ها

1-2-3-6 پذیرش

چنانچه در 25 چرخه اول آزمون، نمونه ای ترک بخورد و یا بشکند و یا در فضای داخلی آن، آب مشاهده شود، آن نمونه باید از مراحل آزمون خارج و نمونه ای جدید با همان مشخصات، جایگزین شود و آزمون ادامه یابد. اما اگر پس از 25 چرخه اول آزمون، نمونه ای ترک بخورد و یا بشکند و یا در فضای داخلی آن آب مشاهده شود، آن نمونه باید از آزمون خارج و نمونه ای جدید با همان مشخصات جایگزین گردد و آزمون برای نمونه جدید باید از اول شروع شود.

در طول انجام آزمون، حداکثر دو نمونه می تواند از رده خارج شود. چنانچه تعداد نمونه هایی که از رده خارج شدند از این تعداد بیشتر باشد آن نمونه مردود می شود.

1-2-4 آزمون مه گرفتگی

1-2-4-1 دستگاه آزمون

دستگاهی که برای آزمون مه گرفتگی استفاده می شود، شامل جعبه ای است که نمونه ها را داخل آن، در فاصله معیتی از یک لامپ خورشیدی قرار می دهند. در این دستگاه، آزمونه ها در مدت زمان معینی که استاندارد مشخص کرده است از یک طرف باید در معرض تابش پرتو خورشیدی قرار گیرند. همچنین برای مشاهده آسانتر رسوب، صفحه ای سرد به وسط طرف دیگر نمونه ها می چسبانند تا رسوب در زیر آن جمع شود.

لامپ مورد استفاده برای این آزمون، باید لامپ خورشیدی UV(UV Sun Lamp) با توان خروجی 300 وات و با طیف خروجی شبیه شکل شماره 6 باشد. این لامپ طیف حرارتی نور خورشید و طیف فرابنفش را تلوید می کند.

صفحه سردی که در این آزمون استفاده می شود، باید صفحه ای فلزی به قطر 150±5  میلیمتر و با دمای سطح 20±3 درجه سلسیوس باشد. دمای این صفحه، می تواند با سیستم پردش آب سرد در داخل آن، تامین شود. در این صورت کافی است، دمای خروجی آب اندازه گیری شود.

دمای هوای داخل جعبه آزمون همواره باید توسط یک دماسنج اندازه گیری شود. همچنین دستگاه باید مجهز به دماسنج­هایی باشد که دمای سطح نمونه­ها را در مدت آزمون اندازه گیری کنند.

برای یکنواخت کردن دمای هوای داخل جعبه آزمون، یک فن گردش هوا، باید هوای درون جعبه را به جریان بیندازد. یک نمونه از این دستگاه در شکل شماره 7 نشان داده شده است.

 

 

 

 


شکل شماره 6- نمونه ای از طیف خروجی لامپ خورشیدی استفاده شده در آزمون مه گرفتگی

شکل شماره 7- نمونه ای از دستگاه آزمون مه گرفتگی

 

1-2-4-2 روش آزمون

پس از اندازه گیری شدت تابش لامپ و اطمینان از مناسب بودن آن، نمونه ها را مطابق شکل شماره 7 درون جعبه آزمون مه گرفتگی قرار دهید. صفحه سرد را روی سطح بیرونی آزمونه ها قرار دهید و دمای ن را روی دمای مورد نظر در استاندارد تنظیم کنید. لامپ خورشیدی و فن گردش هوای داخل جعبه آزمون را روشن کنید. دمای هوای داخل جعبه آزمون را به کممک دریچه­ای که در بالای کعبه تعبیه شده است تنظیم کنید. دمای هوای داخل جعبه آزمون باید 55±3°C باشد.

محل قرار گرفتن نمونه ها را به گونه ای تنظیم کنید که دمای لبه بالایی آنها برابر 55±3°C شود. همچنین تفاوت دمایی در لبه بالایی و پایینی نمونه ها از 12°C نباید تجاوز کند.

حال منتظر بمانید تا زمان انجام آزمون سپری شود. پس از پایان یافتن این مدت، نمونه­ها باید از محفظه آزمون خارج شوند و هر نوع لک یا کثیفی در سطوح خارجی نمونه ها پاک شود، و سپس وجود رسوب  در سطح داخلی نمونه ها به کممک جعبه رویت که نمونه ای از آن در شکل شماره 8 نشان داده شده است، در فاصله حداککثر دو متری از آزمونه ها باید بررسی شود. دیدن رسوب در سطح داخل آزمونه ها، به معنی مردود شدن آنها در این آزمون است.

 

 

 

 

 

شکل شماره 8- نمونه ای از جعبه رویت رسوب

 

1-2-4-3 اندازه گیری شدت تابش لامپ

پیش از هر آزمون شدت تابش لامپ باید اندازه گیری شود. این اندازه گیری باید توسط سنجشگر پرتو فرابنفش بلند با طول موج 365 ناننومتر و از فاصله 300±10 میلی متر از حباب لامپ انجام شود. شدت انداز گیری شده در شروع هر آزمون از 40 وات بر متر مربع نباید کمتر باشد.

1-2-4-4 مدت زمان انجام آزمون

مدت زمان انجام آزمون  روز است. چنانچه در طول انجام آزمون، به هر دلیلی خللی به وجود آمد و آزمون متوقف شد، پس از طرف شدن مشکل، آزمون را باید ادامه داد، به گونه­ای که مدت زمان خالص آزمون 7 روز بشود.

1-2-4-5 بازرسی

پس از پایان یافتن مدت زمان انجام آزمون، موارد زیر باید مورد بزرسی و در گزارش آورده شوند:

الف) وجود هرگونه رسوب و یا لکه روی سطح داخلی آزمونه ها

ب) ترک خوردگی یا شکستگی نمونه ها

1-2-4-6 پذیرش

در صورت مشاهده رطوبت بر روی سطوح داخلی هر دو آزمون، نمونه مردود می باشد.

چنانچه بر روی سطوح داخلی یکی از نمونه ها رسوب مشاهده شود، دو نمونه جدید باید جایگزین گردد و آزمون از اول انجام گردد. در این صورت باید هر دو نمونه در این آزمون قبول شوند، در غیر این صورت آن نمونه مردود می باشد.

شکستگی نمونه ها در طول انجام این آزمون موجب مردودی آنها نمی شود و باید آزمونه جدید سالم جایگزین نمونه شکسته شود.

1-2-5 گزارش آزمون

گزارش آزمون باید شامل اطلاعات زیر باشد:

–         انجام آزمون طبق استاندارد ملی شماره 8522

–         نام آزمایشگاه

–         نام متقاضی آزمون

–         نام واحد تولیدی

–         تاریخ ارجاع و انجام آزمون

–         شرح قابل جزئیات آزمون که شامل ابعاد، ضخامت بسته ها و فاصله هوایی حد بین و میزان خشک کن، ضمیمه فاصله گذار و درزبندها

–         دمای نقطه برفک نمونه ها

–         دمای خروجی اب سرد در طول آزمون مه گرفتگی

–         مشخصات دما و رطوبت محفظه آزمون در طول آزمون چرخه اب و هوایی

–         مشخصصات دما و رطوبت محفظه در طول آزمون محفظه رطوبت بالا

–         هرگونه خرابی یا شکستگی نمونه ها

–         نتیجه آزمون

–         نام و نام خانوادگی و امضا آزمایشگر

 

 

منبع:

موسسه استاندارد و تحقسقات صنعتی ایران

8522/ چاپ اول

 

اسکرول به بالا